Hoe lees ik korte verhalen? – Lidewijde Paris

Titel: Hoe lees ik korte verhalen?
Auteur: Lidewijde Paris
Uitgever: Meulenhoff
ISBN: 978 90 290 9256 2

“Hoe lees ik korte verhalen?” De vraag laat zich makkelijk beantwoorden: niet. Doe mij maar een lekkere roman, waarin de schrijver in alle rust zijn plan kan trekken, me mee kan voeren en in de val kan lokken. Gelukkig is Lidewijde Paris er duidelijk over, de “ik” uit de titel slaat niet op de lezer, maar op haarzelf. Zij deelt met ons hoe zij een kort verhaal leest, en hoopt dat we daar iets van oppikken. Dat het ons helpt nieuwe lagen te vinden in wat we lezen. Dat klinkt als vroeger, middelbare school, literatuur. En ja, dat is het ook. Er is echter één groot verschil met het trauma van De Lijst. En dat is dat ik deze keer ook echt nieuwsgierig ben naar wat de juf te melden heeft.

“Hoe lees ik korte verhalen” is niet Paris’ eerste lees-les-boek. Eerder schreef ze “Hoe lees ik?”. Echt grote verschillen tussen romans en korte verhalen zijn er eigenlijk niet, zegt Paris, daarmee implicitiet toegevend dat dit tweede boek vooral commercieel slim is. Maar toch: korte verhalen zijn korter. Daardoor moet een schrijver veel meer gebruik maken van symboliek en stijlvormen. De dichtheid van de taal licht hoger, waardoor een kort verhaal een veel mooier iets is om je literatuur-analytische hart eens helemaal op los te laten.

Goed, dat laatste gaat mij een stapje te ver, ik wil dingen niet kapot-analyseren. Lidewijde Paris signaleert dit gevaar en wil er weg van blijven. Maar in elke regel van haar analyse straalt door dat zij echt zo een literatuurliefhebber die zo nodig drie uur lang zou kunnen spreken over de significantie van een bepaalde komma in een bepaalde zin op een bepaalde pagina van de Donald Duck.

Ze weet zich echter in te houden. Haar boek is opgedeeld in een paar delen, elk met hoofdstukken. Elk hoofdstuk gaat over één bepaald stijl element. Het begint heel basaal, met het verschil tussen showing en telling, en langzaam voert ze nieuwe dingen in. Boeiend vond ik het verschil tussen perspectief en focalisatie, en wat een schrijver ermee kan doen.
Wat vager vond ik haar verhaal over de vergelijking versus de metafoor. Waar de grens tussen de twee ligt wordt me niet helemaal duidelijk, net als het verschil in functionaliteit. Maar dat kan aan mij liggen.

Veel aandacht besteedt ze aan het Geweer van Tsjechov. Ik kende hem als de Regel van Hitchkock: de mate waarin iets in beeld komt staat in relatie tot het belang vanhet object voor het verhaal. Het Geweer van Tsjechov doet iets soortgelijks: als er in het begin van het verhaal een vuurwapen verschijnt, moet dit aan het einde zijn afgegaan.

Ik vond “Hoe lees ik korte verhalen?” een boeiend stuk literatuur onderwijs. Interessanter dan het gebeuren rondom “de lijst”. Zelfs dingen als motieven en thema’s snap ik nu, 20 jaar nadat ik er braaf de vragen over beantwoordde. Doordat ze per thema één kort verhaal pakt kun je haar gedachtegang ook goed volgen. En, je kunt het ook onderbouwd volkomen met Paris oneens zijn. Dat juicht zij, meermalen, ook volmondig toe.

Echt boeiend wordt dit boek echter pas nadat je het uit hebt. En je begint aan het volgende boek. Ik merk dat ik anders lees. Niet meteen dat ik alles analyseer, maar toch. Ik ben nu bezig in een thriller van een bekende schrijver met een bekende stijl. Normaal laat ik me lekker meevoeren op de stroom, wetende dat de clou me wel duidelijk zal worden. Nu merk ik dat ik alerter ben. Waarom ineens dit gesprek? Hoezo komt ineens iets uit het verleden naar boven? Dat soort vragen. En daardoor komt het boek toch nóg wat meer tot leven.

Mede dankzij Lidewijde Paris.
“Hoe lees ik korte verhalen” is een echte aanwinst voor elke lezer die zijn hobby serieus neemt!

Waardering: 7,5/10


Lees “Hoe lees ik korte verhalen” zelf!

Koop bij bol.com

Over Jeroen L

Eén van de oprichters van LekkerLezen.net. In het dagelijks leven actief als bedrijfskundige/docent, 's avonds het liefst met de neus in een goed boek!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.