Ligt het nou aan mij? – Jasper van Kuijk

Titel: Ligt het nou aan mij?
Auteur: Jasper van Kuijk
Uitgever: Maven Publishing
ISBN: 978 94 924 9372 9

Alleen het openslaan van het boek “Ligt het nou aan mij” is een uitdaging. Want ter illustratie van het concept “ontwerpfouten” hebben auteur en uitgever besloten om zo’n beetje elke fout die je kunt maken in het ontwerp van een boekomslag toe te passen. Maar zodra het je lukt, open je niet alleen het boek, maar een hele nieuwe wereld.

Het ligt niet aan jou

De centrale boodschap van dit boek is geruststellend: al die dingen die niet werken zoals je zou verwachten, die onbegrijpelijke handleidingen en afstandsbedieningen, die apparaten die je bedient door random op knoppen te drukken en maar te hopen op het beste… die zijn slecht ontworpen: “Tenzij je een verzonnen oud vrouwtje bent dat haar hondje/kat/chincilla in de magnetron stopt, en zolang een béétje blijft nadenken, ligt het -hoogstwaarschijnlijk- niet aan jou” (p.13-14).

In dit boek put Van Kuijk uit een lange traditie van columns die hij schreef voor de Volkskrant. Soms combineert hij columns tot een iets langer stuk, waarin hij zijn ergernis over slecht ontworpen producten en processen deelt. Van Kuijk huivert bij het besef dat gebruiksgemak vaak niet wordt meegenomen in het ontwerp, of pas als laatste onderdeel. Ontwerpen gaat om het creëeren van oplossingen, aldus van Kuijk. Design is leuk, maar als je niet weet hoe je het product moet gebruiken, is er geen oplossing maar een probleem.

Technology push

Het lijkt soms alsof dingen alleen worden ontworpen omdat het technologisch kan. De vraag of het echt iets toevoegt, blijft vaak buiten beschouwing. Denk aan touchscreen bedieningen in een auto, die je dwingt om je ogen van de weg te halen. Wist je de oude knoppen blindelings te bedienen, met een touchscreen wordt het aanpassen van het volume van je muziek een riskante onderneming. Maar gelukkig kan dat opgelost worden met technologie: zoals spraakbesturing: “En zo biedt de ene nieuwe technologie misschien wel een oplosisng voor de problemen die door de andere worden veroorzaakt” (p.109), merkt Van Kuijk op.

Het ligt toch wel aan jou…

Maar waarom is het dan, dat producten worden ontworpen op een manier die voor ons gebruikers niet te volgen is? Daarvoor zijn verschillende redenen, maar de essentie is: wij kopen die meuk. Zo worden auto’s van buiten naar binnen ontworpen. Autokopers willen een auto die er mooi uitziet en nemen minder comfort binnen op de koop toe. Consumenten kopen touchscreen bediening, niet omdat het zo handig is, maar omdat we zo nodig modern over willen komen. En in de meeste gevallen willen we zo min mogelijk geld uitgeven aan een product, wat ten koste gaat van de tijd die wordt geïnvesteerd in het ontwerpen van een prettige gebruikersinterface.

Dus hoewel Van Kuijk concludeert dat het niet aan ons ligt dat producten zo onpraktisch zijn, is dat via een omweg toch wel een beetje het geval. De oplossing is eenvoudig: we moeten stemmen met onze portemonnee en alleen kiezen voor producten die goed ontworpen zijn. Maar ja, krijg dat maar eens voor elkaar.

Waardering: 8/10


Lees “Ligt het nou aan mij?” zelf!

Koop bij bol.com

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.