Stop met redelijk zijn – Eleanor Gordon-Smith

Titel: Stop met redelijk zijn – waarom je met argumenten niets verandert
Auteur: Eleanor Gordon-Smith
Uitgever: ten Have
ISBN: 978 90 259 0743 3

Als maatschappij zijn we ingericht op basis van het idee dat we in een open een eerlijke uitwisseling van rationele argumenten overal een oplossing voor kunnen vinden. Maar dat klopt niet, schrijft Eleanor Gordon Smith in “Stop met redelijk zijn”.

Voor die boodschap heeft Gordon Smith natuurlijk wel wat meer woorden nodig, maar de essentie van het boek komt hier wel op neer: wij zijn helemaal niet zo rationeel, dus laten we stoppen met “doen alsof”. Ze doet dit in zes hoofdstukken, met titels als “Een verhandeling over waarom jouw pik niet op een burrito lijkt”, “Faith, of waarom George Michael ongelijk had” en “Doen alsof/vergeten wie je bent”. De titels zijn natuurlijk catchy bedoeld, maar illustreren eerder de enigszins wanhopige manier waarop Gordon-Smith haar theorisch verhaal verteerbaar wil maken.

Theorie en praktijk staan mijlen uit elkaar

In elk hoofdstuk voert Eleanor Gordon Smith een praktijkgeval op om haar punt duidelijk te maken. Van haar eigen serie waarin ze “mannen die vrouwen nafluiten” interviewde over wat ze daarmee denken te bereiken, tot een Engelse snob die verandert in een uitsmijter.

Tussen de beschrijving van de casus door, strooit Gordon Smith vervolgens met theorie en filosofie. Dit is een model wat wel vaker wordt gebruikt in boeken: je neemt de droge theorie en verluchtigt dit met voorbeelden waarin de lezer zich herkent. Dan Ariely is hierin bijvoorbeeld een meester, zoals hij ook liet zien in “Motivatie

Bij “Stop met redelijk zijn” werkt het echter niet.

Wat een onredelijke recensie

Het probleem van dit boek is dat Eleanor Gordon-Smith niet echt goed in staat is de theorie op een heldere manier te verwoorden. Daar waar ze haar voorbeelden bespreekt is ze helder, duidelijk en vermakelijk. Maar als het gaat om de theorie, dan vervalt ze in zinnen die zoveel bijzinnen bevatten dat je vergeet waar ze het over had. Neem bijvoorbeeld de boodschap: “Als we van mening veranderen, is dat soms op buikgevoel”. Gordon-Smith verwoordt dit als volgt: “De meesten van ons weten al heel lang dat van gedachten veranderen over iets belangrijks – of we juist hebben gehandeld, of we geloven wat ons is verteld, of we van iemand houden – veel rommeliger verloopt dan in een netjes afgemeten debat mogelijk is. Dat gebeurt niet in een debat, maar op momenten tussen mensen – verwarde, feilbare mensen waar wat mis mee is en die een geschiedenis met zich meedragen – en onze woorden moeten zich een weg proberen te banen door de oude pijn, verborgen angsten en versteende overtuigingen die tussen ons hangen als een reusachtig spinnenweb en maar even het licht vangen voor ze weer uit beeld verdwijnen.” (p.18-p.19).

Bent u daar nog?

Zou het nou bij één of twee keer blijven, dan zou er weinig aan de hand zijn. Maar Eleanor Gordon-Smith schiet, zodra ze over de theorie begint, elke keer in het standje “professor filosofie” en wordt zo breedsprakig dat “Stop met redelijk zijn” een dodelijk vermoeiend boek wordt om te lezen.

Eeuwig zonde, want de praktijkgevallen bieden voldoende handvatten om wél tot een levendig en vitaal boek te komen. Dan Ariely zou er in ieder geval geen moeite mee hebben. Nu hebben we een boek wat erg veel vergt van de motivatie om het te lezen. Het zou redelijk zijn om die uitdaging aan te gaan, want de schrijfster biedt ons wel een paar inzichten. Maar ja… we zijn niet rationeel. En hoeveel mensen gaan in hun vrije tijd -vrijwillig- deze marteling aan, wanneer er soortgelijke boeken zijn die een stuk makkelijker te verteren zijn…?

Waardering: 4/10


Lees “Stop met redelijk zijn” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.