De Sjah aller Sjahs – Ryszard Kapuściński

Titel: De Sjah aller Sjahs
Auteur: Ryszard Kapuściński
Uitgever: onbekend
ISBN: 9789029524957

Voor landen waar het niet vanzelfsprekend is dat je daar zelf heen reist, moet je vaak genoegen nemen met een beschrijving van een ander. De Poolse journalist, schrijver en dichter Ryszard Kapuściński staat bekend om zijn reisbeschrijvingen en reportages uit het buitenland. Dat is niet voor niets. In zijn “De Sjah aller Sjahs” bezocht hij Iran en schrijft daar zo realistisch over en weet de sfeer dermate over te brengen, dat je het idee hebt dat je er zelf bent geweest.

In eerste instantie vreesde ik dat het boek lastig te lezen zou zijn in verband met de historie en politiek van Iran. Want hoe zat het met de sjahs? Hoe zat het met de revolutie? En Khomeini? Daar wist ik namelijk nauwelijks iets over. Maar het tegendeel is waar, ondanks dat het uit het Pools vertaald is, leest het boek erg soepel. Je hebt geen enkele voorkennis nodig. Er worden geen lastige zaken beschreven die niet op bevredigende wijze uitgelegd worden. Kapuściński begint bij de basis en beschrijft op subtiele wijze wat hij ziet aan de hand van bijvoorbeeld foto’s die je als lezer niet letterlijk te zien krijgt. Langzaam bouwt hij daar dan het verhaal van Iran omheen zonder dat je daar erg in hebt.

Ondanks dat het een non-fictie boek is, had ik vaak het idee dat het een thriller of griezelroman was door de martelmethoden die hij beschrijft die tijdens de regimes gangbaar waren. Daar moest ik af en toe wel even aan wennen. De angst om verraden te worden is heel tastbaar beschreven. Zo zie je maar weer hoe de werkelijkheid fictie kan overtreffen. Kapuściński staat wel stil bij deze gruwelijke zaken maar je krijgt van hem ook wel mooie dingen van Iran te zien. Dwars door de actualiteit die hij op dat moment zag, brengt hij ook de geschiedenis van het land tot leven. Hij doet dat zonder belerend te zijn en zonder uitputtende beschrijvingen. Maar wel op een wijze die je onthoudt. Ik begrijp nu wie de sjahs waren en hoe Khomeini aan de macht is gekomen.

Omdat het boek in korte stukken is ingedeeld en niet dik is, is het uit voor je het in de gaten hebt. Ik heb het idee dat ik door dit boek te lezen veel van Iran heb leren kennen terwijl ik nooit een voet in dat land heb neergezet. Kapuściński laat je de wereld kennen zonder dat je daarvoor je luie leunstoel uit hoeft. Dat is een kenmerk van een begenadigde schrijver.


“De Sjah aller Sjahs” zelf lezen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.