Free – Chris Anderson

Titel: Free – hoe het nieuwe Gratis de markt radicaal verandert
Auteur: Chris Anderson
Uitgever: Nieuw Amsterdam
ISBN: 978 90 468 0508 4

Enkele jaren geleden zette Chris Anderson, hoofdredacteur van het blad “Wired” de wereld van consumentenretail op zijn kop met “The Long tail”. De long tail illustreert volgens hem de ommekeer in de retail. Want waar vroeger, wegens beperkte schapruimte, alleen de bestverkopende producten aangeboden werden, biedt het internet nu ruimte om ook de niches te bedienen. Volgens Anderson valt er in de long tail net zoveel te verdienen als in de toppers.

“In Free – hoe het nieuwe Gratis de markt radicaal verandert” gaat Chris Anderson nog een stapje verder. Volgens hem valt er heel veel geld te verdienen door dingen weg te geven.


In zijn boek geeft hij eerst aan welke vormen van gratis er bestaan, waarbij hij ook het Amerikaanse gezegde “There ain’t No Such Thing As A Free Lunch” (Nederlands: voor niets gaat de zon op) beschrijft, om het vervolgens terzijde te werpen.

Belangrijkste argument in zijn betoog is de stelling dat de marginale kosten van informatie nul zijn. Dit betekent dat het voor de kosten niet uitmaakt of je 1, 2 or 100 kopieën verkoopt, want kopiëren kost bijna niets. Voortbouwend op een oude economische theorie, concludeert hij hieruit dat de prijs die de consument moet betalen onder invloed van de concurrentie naar nul zakt. Bedrijven moeten dit proces volgens Anderson niet vertragen, maar juist als eerste op de nul uitkomen, om marktaandeel te veroveren.

Hij voert een aantal voorbeelden aan van bedrijven waar dit werkt: wikipedia is in Nederland ongetwijfeld het bekendst, maar ook computergames waarbij je gratis kunt spelen, maar tegen geld extra’s kunt krijgen zijn veelvoorkomende voorbeelden.

Zijn argumentatie zit erg boeiend in elkaar, maar komt op mij helaas niet altijd even overtuigend over. Ja, er zijn succesvolle bedrijven, maar ongetwijfeld speelt ook hier de survival bias: de bedrijven die het gered hebben krijgen aandacht. De bedrijven die ten onder zijn gegaan heeft niemand ooit opgemerkt. Hoeveel faillissementen staan er niet tegenover een succes?

Een ander zwak punt in zijn stellingen is wat mij betreft het totale ontbreken van kosten voor arbeid. Inderdaad, veel dingen op het net worden nu door vrijwilligers gedaan. Kranten leiden onder het feit dat mensen hun informatie nu uit gratis bronnen halen (zoals de sites van kranten). De inkomsten die je daar uit kunt halen, zitten vooral in advertenties: een uiterst instabiele markt, die gekenmerkt wordt door dalende tarieven. Veel professionals komen op straat. Geen probleem, volgens Anderson, want voor de professionals zal “een nieuwe rol ontstaan”. Welke rol, en hoe, daar heeft hij het niet over. Waar hij zijn stelling op baseert evenmin.

Een andere stelling die hij niet echt onderbouwt is dat, met de komst van sites, het totale advertentiebudget blijft toenemen. Inderdaad, met de opkomst van Google komen nu ook kleinere ondernemingen in beeld, maar ook die hebben uiteindelijk een beperkt budget. Wat als dat bereikt is?

Tenslotte is er nog een gevaar: als informatie op het net inderdaad gratis wordt, waar moeten al die mensen die nu betaald worden dan van leven? De dienstensector is het grootste deel van onze economie. Waar moeten al die betaalde mensen, die zijn weggedrukt door vrijwilligers, heen?

Kortom, “Free – hoe het nieuwe Gratis de markt radicaal verandert” is een zeer interessant boek, een boek dat je aan het denken zet. Een boek dat vragen oproept. Een boek ook, dat in de blog-o-sfeer nogal discussies heeft aangewakkerd.

Overigens zijn die discussies een voorbeeld van hoe het gratis model wél werkt: hij heeft namelijk eerst een PDF-file gratis ter beschikking gesteld, waardoor aandacht werd gegenereerd. Maar een boek leest toch fijner, dus kopen mensen het. En zo niet, dan heeft Anderson het merk “Chris Anderson” wat meer naamsbekendheid gegeven.


Lees “Free – hoe het nieuwe gratis de markt radicaal verandert” zelf

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.