Op de bank – Florien Vaessen

Titel: Op de bank, hoe ik ziek werd van mijn werk. Net als een miljoen andere Nederlanders
Auteur: Florien Vaessen
Uitgever: Balans
ISBN: 978 94 600 3142 7

Florien Vaessen was succesvol. Ze had een mooie baan als manager bij een grote bank. En ineens zat ze thuis op de bank. Een burn-out. Zoals zoveel mensen kwam de burn-out ook voor haar als een grote schok, want zoals zovelen had ze alle signalen dat ze misschien iets te hard werkte niet opgepikt.

Vaessen vergelijkt het zelf met de bekende kikker in de pan. Langzaam wordt het water steeds heter. Steeds past ze zich aan. Beetje bij beetje neemt de druk toe. Tot het moment dat het kookpunt wordt bereikt en ze omvalt. Ze beschrijft dat ze niet eens doorhad dat ze zich aan het aanpassen was, dat haar werk haar veel te veel energie kostte. En ook had ze niet eens door hoeveel teleurstellingen en frustratie ze te verwerken had. Ze voelde zichzelf als een afgestompte versie van zichzelf.

Ervaringen én cijfers

Vaessen is niet de enige die een burn-out meemaakt. Hoewel ze haar boek in een verhalende vorm brengt, komt ze ook met cijfers en feiten. Gelukkig wordt het nergens droog en saai. Door haar gevoel voor humor blijft het allemaal goed leesbaar.

Zoals uit de ondertitel al blijkt, zitten er een miljoen Nederlanders uitgeblust op de bank, zich afvragend hoe het zover heeft kunnen komen.

Vaessen pakt er nog meer cijfers bij en laat zien dat stress zonder twijfel dé grote ziekmaker van onze tijd is. Eén miljoen Nederlanders. Kun je dan nog zeggen dat het aan de mensen ligt? Of zit er iets fundamenteel fout met hoe wij onze organisaties inrichten? Want ja, werkomstandigheden kunnen slopen. Maar vooral onzekerheid: wat is nu precies je taak? Wat zijn je verantwoordelijkheden en bevoegdheden? En wat is de rol van de aansturende manager?

In een tijd van reorganisatie op reorganisatie wordt de menselijke factor vaak vergeten. Onzekerheid over de eigen positie (zo’n beetje de onderste laag van de behoeftenpiramide van Maslow) is slopend. En dan krijg je de rare situatie dat de bevlogenheid van mensen omslaat. Ze hebben het gevoel geen rust te mogen nemen. Vermoeidheid, stress en burn-out verschijnselen zijn een teken van zwakte en moeten voor de buitenwereld verborgen worden gehouden. Daardoor zijn het vaak de meest bevlogen mensen die een burn-out krijgen.

Stigma

Die schaamte voor burn-out en stress wordt extra pijnlijk zichtbaar wanneer Vaessen thuis ontdekt dat ze misschien ook de ziekte van Pfeiffer heeft. Want de vraag wat er mis is laat zich een stuk makkelijker beantwoorden met: “Ik heb Pfeiffer” dan met burnout. Een eye opener, niet alleen voor deze schrijfster. Want waarom zouden lichamelijke klachten wél en psychische klachten niet worden geaccepteerd door collega’s? Waarom vinden we met zijn allen een fysieke diagnose prima te behappen, maar zijn we sceptisch over vermoeidheidsklachten en burn-out? Ze ziet de houding van haar collega’s die haar nu als “zwak” zien, en beseft dat ze naar zichzelf zit te kijken.

Bureaucratische frustratie

Ik noemde net al de organisatie als bron van stress. Vaessen beschrijft, met een vleugje humor, de praktijk in grote organisaties op doordringende wijze. Als er een besluit genomen moet worden, wil jan en alleman er iets van vinden. Elke afdeling moet er even een plasje over doen, waardoor het een eeuwigheid duurt voordat alle hordes genomen zijn. Als dat punt ooit al bereikt wordt, want je zult zien dat de laatste horde de hele boel weer terugstuurt naar punt 1. De frustratie die hierdoor ontstaat is enorm. Elke keer dat een bevlogen medewerker een mooi project verzint, wordt de hele bevlogenheid er in het proces wel uit vergaderd. Wat dat betreft is “Op de bank” (ook voor mij) een fest van herkenning.

Luister naar jezelf

Een belangrijke les die Vaessen ons meegeeft is vooral naar onszelf te blijven luisteren. En dan niet naar die grijze massa tussen de oren, maar naar het gevoel. De intuïtie. Ons verstand is een prachtige stuk gereedschap, dat enorm waardevol is, maar het is ook het orgaan wat er voor zorgt dat we maar door blijven gaan. Het is het stuk van ons lijf dat ons ertoe drijft onszelf als “professional” te zien, en niet in de eerste plaats als mens: “Doe op je werk wat jij weet dat nodig is en niet alleen alles zoals het hoort. Kom uit de robotstand en handel weer vanuit jouw uniekheid. Je voelt je hierdoor niet alleen beter, maar je werk is ook bezielder.”

Reïntegreren

Oh ja, en dan is er nog de route terug naar het werk. Dat is nog wel een dingetje. Een vriendin van me zit momenteel in een dergelijk traject en als er één rode draad te benoemen is, is het wel: “Dit wil ik dus niet meer”. Door de gedwongen noodstop ga je over jezelf en het leven nadenken. Je komt tot inzichten. En daardoor verander je. Maar ondertussen is je werkomgeving nog hetzelfde. Hoe ga je dáár nou weer mee om?

“Op de Bank” is een goed leesbaar boek, vlot en met humor, over een bloed serieus onderwerp. Als je dan toch al op de bank zit, is dit prima leesvoer. Maar beter lees je dit vóór het zover is gekomen.

Waardering: 7,5/10


Lees “Op de bank” zelf!

Koop bij bol.com

(Deze recensie wordt aangeboden in samenwerking met Stressplein.eu )

Over Jeroen L

Eén van de oprichters van LekkerLezen.net. In het dagelijks leven actief als bedrijfskundige/docent, 's avonds het liefst met de neus in een goed boek!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.