Résistance – Agnès Humbert

Titel: Résistance
Auteur: Agnès Humbert
Uitgeverij: De Bezige Bij Amsterdam
ISBN: 978 90 234 2908 1

Résistance verscheen voor het eerst in 1946, oorspronkelijk in het Frans met als titel “Notre guerre, souveniers de Résistance”. Het boek verscheen dus direkt nadat de tweede wereldoorlog tot zijn eind was gekomen. In het boek beschrijft de Parisiènne Agnès Humbert de verschrikkingen van de oorlog zoals zij die beleefde; vanaf het moment dat de Duitse troepen Parijs binnen marcheerden tot het eind van de oorlog, wanneer Agnès zich in Duitsland bevindt en na lange gevangenschap wordt vrijgelaten en weer naar Parijs mag terugkeren. “Résistance” is het boek dat voortkwam uit haar dagboek, aangevuld met andere herinneringen. In gevangenschap had ze immers niet de mogelijkheid om haar gedachten en belevenissen te noteren.

Zo bestaat het boek uit vier delen. In het eerste deel vertelt de schrijster bijna dagelijks over de veranderingen die Parijs na de capitulatie en onder de invloed van de Duitsers ondergaat. Nadat ze eerst uit Parijs is gevlucht, besluit ze al snel om terug te keren, om als verzetsstrijder de strijd in de hoofdstad aan te gaan. Zo richt ze samen met medestrijders, die ze bijna allemaal nog van haar vorig werk in het museum kent, een ondergrondse krant op, verspreidt pamfletten en probeert de bevolking er op allerlei andere manieren op te wijzen, dat Frankrijk “niet veroverd” is en dat iedereen tegen de Duitsers moet blijven vechten. Deze activiteiten blijven natuurlijk niet lang onopgemerkt door de bezetters en al gauw worden Agnès en een groot deel van haar vriendenkring gearresteerd.

De tweede periode van het dagboek begint. In dit deel beschrijft Agnès de tijd in het Franse gevangenis beschrijft, wachtend op haar proces. Het proces eindigt met vijf jaar gevangenisstraf. Deze vijf jaar moet ze in Duitsland in een gevangenis uitzitten, waarmee de derde en langste periode van het boek begint. Hier beschrijft ze de gruwelijkheden van dwangarbeid en het lijden van de vrouwen om haar heen. Maar ze beschrijft ook hoe ze er toch in slaagt alles met humor te verdragen en haar medegevangenen nog te ondersteunen.

Uiteindelijk, nadat Duitsland van alle kanten is omsingeld en zich moet overgeven, worden Agnès en haar medegevangenen vrijgelaten. Nu begint de vierde periode. In plaats van meteen naar huis te gaan, begint ze een vluchtenlingen-opvang te organiseren en helpt ze de Amerikanen bij de jacht op (Ex)-Nazis.

Agnès is een opmerkelijke vrouw. Steeds heeft ze een geestige opmerking klaar, zelfs tegen de Duitsers. Ze schijnt nooit op te geven. Ook al is ze soms neerslachtig vanwege al die gruwelijke geweldadigheden om haar heen, ze blijft toch moedig in de redding en het eind van de oorlog geloven. Haar dagboek is dan ook absoluut niet triest om te lezen. Je wordt wel met alle gruwelijke feiten geconfronteerd, maar toch is het boek een succesverhaal en bovendien een sterk authentiek getuigenis.

De Nederlandse versie van “Notre guerre” is verrijkt met een nawoord van 70 paginas waarin veel achtergrondinformatie vooral over Agnès’ ondergrondse strijd in Parijs wordt gegeven. Waar ik op had gehoopt was ook wat informatie over de mensen die Agnès in haar gevangenis en tijdens haar dwangarbeid had leren kennen, maar over hen kom je helaas niets meer te weten. Of Agnès naam zelf geen contakt meer op met deze mensen, of de auteur van het nawoord vond het niet belangrijk genoeg om over ze te schrijven.

Het dagboek zelf is echter allemaal het lezen waard.


“Résistance” zelf lezen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.