Het Verscholen Dorp – Jeroen Thijssen

Titel: Het Verscholen Dorp
Auteur:  Jeroen Thijssen
Uitgever: Nieuw Amsterdam
ISBN: 978 90 468 2588 4

Sinds ik in de zomer van 2018 naar Auschwitz ben geweest, ben ik heel erg geïnteresseerd geraakt in verhalen uit en over de Tweede Wereldoorlog. Waar Auschwitz een verschrikkelijke plek is en alleen negatieve verhalen met zich mee brengt, zijn er gelukkig ook mooie kant van de mens te zien die in een oorlog naar voren komen. Alle mensen die zich via actief of passief verzet hebben ingezet voor onze vrijheid mogen niet vergeten worden. Dat vond Jeroen Thijssen ook en daarom heeft hij “Het Verscholen Dorp” geschreven.

Het verhaal

Het Verscholen Dorp” is eerder onder de titel “Het Verborgen Dorp” uitgekomen. Sinds die tijd (2005) hebben veel getuigen contact opgenomen met Jeroen Thijssen. Dat leverde hem nieuwe verhalen op. Daarom vond hij in 2019 genoeg reden om een nieuwe versie uit te geven. In “Het Verscholen Dorp” wordt het onwaarschijnlijke, maar waargebeurde, verhaal verteld van een dorp midden in het bos bij Vierhouten. In de Tweede Wereldoorlog hebben in dit dorp op de Veluwe meer dan 100 Joden zich verscholen voor de Duitsers. Het dorp is tot vlak voor het eind van de oorlog verborgen gebleven, door het zwijgen van heel Vierhouten.

In het boek lezen we hoe het dorp begon met een aantal onderduiker in een tuinhuisje. Aan het einde is er een hele samenleving ontstaan in het bos. Zoals de omslag van het boek al verklapt, heeft het dorp helaas het einde van de oorlog niet gehaald. Uiteindelijk zijn ze toch verraden. Wonder boven wonder hebben “slechts” 8 mensen deze jarenlange onderduik niet overleefd. In al die jaren is er zo’n fantastisch netwerk opgebouwd dat de bewoners op tijd gewaarschuwd werden. Alleen de mensen die te oud, te jong of te ziek waren om snel het dorp te verlaten, zijn uiteindelijk gevonden en geëxecuteerd.

Onderlinge relaties

Iets waar ik voordat ik “Het Achterhuis” had gelezen nog nooit rekening mee had gehouden, waren de onderlinge relaties tussen mensen in oorlogstijd. Voor mij is een oorlog moeilijk voor te stellen, aangezien ik altijd in vrede heb geleefd. Wat je dan makkelijk over het hoofd ziet is dat er naast oorlogsproblemen ook gewone problemen de kop op steken. In “Het Achterhuis” begint de puberende Anne zich af te zetten tegen haar ouders. Eigenlijk is dat iets wat voor pubers heel normaal is, maar in oorlogstijd opgesloten in een klein kamertje is het effect hiervan veel groter.

Voor “Het Verscholen Dorp” geldt dit ook. De mensen die in het dorp gaan wonen krijgen te maken met extreme verveling. Er is in het bos niets te doen en ze mogen ook geen geluid maken. Daarnaast komen er steeds meer mensen bij. Hierdoor worden de verhoudingen tussen alle gezinnen op scherp gesteld.

Iedereen staat anders in het leven. Er ontstaan door verveling en angst-om-alles kleine opstootjes. Waar dit in het dagelijks leven voor weinig echte problemen zorgt, kan dit in oorlogstijden betekenen dat je jezelf verraadt door te veel geluid te maken. Ik vind dat “Het Verscholen Dorp” heel mooi laat zien hoe mensen er het beste van proberen te maken in moeilijk tijden. Toch blijven het maar “gewoon” mensen. Ook zij worden chagrijnig als ze honger hebben of als ze denken dat de buurman elke keer hun eten opeet. Voor ons is het makkelijk praten: “Ze zouden dankbaar moeten zijn dat ze daar veilig kunnen verblijven”. Natuurlijk was iedereen in het dorp dankbaar dat zij nog niet opgepakt zijn. Alleen is dankbaarheid geen remedie tegen verveling.

Oordelen op inhoud

Tijdens het lezen van “Het Verscholen Dorp” heb ik mij ontzettend vermaakt. Zoals ik al eerder aangaf, ben ik ontzettend geïnteresseerd in het leven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voor mij is het daarom makkelijk om een boek “goed” te vinden, als ik het leuk vind om te lezen. Toen ik wat objectiever naar “Het Verscholen Dorp” probeerde te kijken, heb ik mijn mening wat herzien. Het boek is heel erg interessant, maar is wat mij betreft meer een historisch verslag.

Af en toe lijk je personages te volgen, maar wat er vervolgens met hen gebeurt wordt niet duidelijk. Van een plot is dus niet echt sprake. Dit is logisch, aangezien Jeroen Thijssen het hele verhaal heeft geschreven vanuit documenten en getuigenverklaringen. Toch maakt dit het qua boek wat mij betreft minder interessant.

Ook worden heel veel feiten keer op keer herhaald. Jeroen Thijssen lijkt te denken dat wij als lezer nooit alle namen kunnen onthouden. Het boek had misschien wel de helft van de pagina’s kunnen bevatten, als hij niet bij elke persoon opnieuw introduceerde waar deze vandaan kwam en wie de familie was. Thijssen heeft geweldig goed onderzoek gedaan. Ik vind het ontzettend knap hoeveel hij te weten is gekomen over het dorp in die tijd. Ook ben ik het helemaal met hem eens, dat deze verhalen verteld moeten blijven worden. Toch denk ik persoonlijk dat een boekvorm misschien niet het meest geschikt is. In ieder geval had het boek een stuk minder herhaling kunnen bevatten. Als hier een lang verslag over verschenen zou zijn, was het wat mij betreft meer geslaagd geweest dan het nu is.

Beoordeling: 6/10


Lees “Het Verscholen Dorp” zelf!

Over KarinaB

Hallo! Ik ben Karina, ik ben 23 jaar en zoals de meeste van jullie die deze website bezoeken houd ik heel erg van lezen. Mijn doel is om 50 boeken per jaar te lezen, Hierdoor heb ik veel boeken die ik voor jullie kan recenseren en daar heb ik heel veel zin in. Deze boeken variëren van Young Adult, naar klassieke literatuur en alles daar tussenin. Voor mij geldt het motto: "A chapter a day, keeps the psychologists away!"

2 reacties

  1. Hallo Karina, wat een goede verwoorde recensie. Ik lees dit boek momenteel ook en ga zelfs aanstaand weekend naar Vierhouten toe. Bij toeval boekte ik een hotel wat achteraf het herenhuis is uit het boek. Mallejan, het is natuurlijk verbouwd, maar het maakt het toch wel bijzonder. Pas daarna ging ik het boek lezen en zag dat het daar in voorkwam. Ik ga nu naar de expositie van Het verscholen dorp en de gereconstrueerde hut en de gedenksteen in het bos bezoeken . Heel veel leesplezier met je volgende boek.

  2. Dankjewel voor je reactie Shirley! Ik ben erg benieuwd hoe het in Vierhouten was! Misschien ga ik er ook nog een keer langs.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.