De man die naar Auschwitz wilde – Denis Avey

Titel: De man die naar Auschwitz wilde
Auteur: Denis Avey met Rob Broomby
Uitgever: The House of Books
ISBN: 978 90 443 2952 0

Vrijwillig naar Auschwitz

Wie wil er nu in Godsnaam naar Auschwitz? Een vraag die je je stelt als je de titel van die boek leest. Gaandeweg het boek krijg je hier een antwoord op. Toch denk ik niet dat je je ooit kunt voorstellen dat je hetzelfde zou doen dan als wat Avey gedaan heeft. Op 91-jarige leeftijd wordt Avey geëerd als “Held van de Holocaust”. 2 jaar later komt zijn boek uit, en op 96-jarige leeftijd is hij overleden.

De woestijn

Als je verwacht dat het grootste gedeelte van het boek gaat over Auschwitz heb je het mis. Eigenlijk gaat zelfs maar een klein derde van het boek over dit beruchte concentratiekamp. Het boek begint nogal langdradig. Avey verteld over zijn opleiding als militair en de verschillende wapens waar ze mee moeten leren omgaan.

Daarna gaat er een heel stuk van het boek over de gevechten die hij en zijn wapenbroeders voeren in de Afrikaanse woestijn tegen hun Italiaanse tegenstanders. Het boek beschrijft de reis die ze, deels te voet, deels per een schip en deels per vrachtwagen ondernemen. Natuurlijk wil Avey heel zijn verhaal over de Tweede Wereldoorlog doen, maar dit kon voor mij wel korter. In deze woestijn loopt ook niet alles van een leien dakje. De Tweede Wereldoorlog is op dat moment al aan de gang en Avey blijft niet gespaard van ziektes die moeilijk te behandelen zijn in een woestijn. Zo krijgt hij onder andere malaria, dysenterie, schurft,…

Krijgsgevangene

Hij liep nog een paar meter door, keerde zich toen om, liep terug naar de vrouw en gaf de baby toen met alle macht een stomp in het gezicht. Toen was het stil.” (p.192)

Na een goeie 100 bladzijden begint het verhaal over Auschwitz eigenlijk echt. Avey wordt krijgsgevangene. Hij verblijft 1 jaar in een kamp in Italië, vervolgens een hele tijd in een Oostenrijks kamp en doet gedurende de oorlogsperiode verschillende kampen aan tot hij wordt ondergebracht in een kamp in Polen, vlak bij Auschwitz III Monowitz. Daar moet hij als dwangarbeider werken in een fabriek vlak bij dit kamp. Hier ziet hij voor de eerste keer de Joden die in Auschwitz gevangen genomen zijn. Avey beschrijft de gruwelijkheden die hij in de kampen waar hij zat gezien heeft, het is onvoorstelbaar wat mensen elkaar kunnen aandoen.

Dus ja, er was toch iets wat ik kon doen; iets waartoe ik werd gedreven. Het was niet veel, maar als ik erin zou slagen binnen te komen, zou ik het niet alleen kunnen zien, dan zou ik getuigenissen kunnen afleggen.” (p.163)

Ooggetuige

Het was midden 1944 toen ik uit vrije wil Auschwitz III binnenging.” (p.14)

Het plan vormt zich in zijn hoofd om voor één nacht te wisselen met één van deze gevangen om met zijn eigen ogen te zien hoe het er daar aan toe gaat. Hiervoor koopt hij een bewaker om en kiest een gevange om mee te wisselen. De twee bedgenoten van deze gevangene zijn ook op de hoogte maar verder niemand. Avey slaagt er in om één nacht in Auschwitz door te brengen zonder opgemerkt te worden. Na zijn terugkomst is hij niet tevreden genoeg met de informatie die hij heeft verzameld en besluit een tweede overnachting te regelen.

Ontsnapping

Niet veel later, in januari 1945 wordt het kamp opgedoekt en worden ze te voet overgebracht naar een ander kamp. Avey ontsnapt ‘s nachts uit deze groep en wordt uiteindelijk bevrijdt. De rest van het boek gaat over zijn thuiskomst, zijn huwelijken en zijn job na de oorlog. Bij zijn thuiskomst is hij zwaar ziek, hij blijkt aan tuberculose te lijden en ondergaat een zware operatie. Uiteindelijk verblijft hij 18 maanden in het ziekenhuis.

Ook wordt er nog een groot deel van het boek besteed aan alle interviews, spreekbeurten en toespraken die hij heeft gehouden. Natuurlijk wordt er ook nog gesproken over de nachtmerries die hij na de oorlog heeft, het post-traumatisch-stress-syndroom (dat toen niet erkend werd) en zijn frustraties omdat hij vanuit de overheid en het leger geen erkenning krijgt over zijn tijd in het kamp.

Herinneringen

Het is onvoorstelbaar wat Avey in zijn boek allemaal verteld. Toch is het voor velen werkelijkheid geweest. Het kan niet anders dan dat je geraakt wordt door dit boek. Het feit dat het door Avey zelf is verteld maakt het een waardevol stukje geschiedenis. Natuurlijk zijn alle gebeurtenissen altijd wat verkleurd doordat er zoveel jaren overheen zijn gegaan, maar dit is zijn waarheid. Ook al gaat er slechts een deel van het boek over Auschwitz, en zou je iets anders verwachten als je de titel leest, toch heeft het boek me steeds aangegrepen om verder te lezen. Avey wil zoveel mogelijk van zijn herinneringen tastbaar op papier. Dat is natuurlijk goed te begrijpen.

Waardering: 7/10


Lees “De man die naar Auschwitz wilde” zelf!

Koop bij bol.com

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.