Van de Liefde en de Zee – Willem Frederik Erné

Titel: Van de liefde en de zee
Auteur: Willem Frederik Erné
Uitgever: DeWielen2
ISBN: 978 90 827 6531 1

Er zijn al heel veel boeken verschenen over de Tweede Wereldoorlog. Boeken over Joden die te leiden hebben in concentratiekampen (met “De Jongen in de Gestreepte Pyama” als mooi voorbeeld), boeken over mensen die zich gedwongen voelen met het Nazi-regime mee te werken (“De Welwillenden”) en boeken over soldaten die in de oorlog vochten (zoals “De Vermiste Boordschutter”). Ik dacht eigenlijk alles wel gelezen te hebben. Maar wat ik nog niet kende, was de Tweede Wereldoorlog vanuit het perspectief van een zeeman uit de koopvaardij.

Onbekende geschiedenis

“Van de liefde en de zee” is precies dat. Koos Siemelink, 1e machinist op de SS Padong is eind april nog in New York om de Wereldtentoonstelling te bezoeken, voordat hij weer terugvaart naar Nederland. Daar komt hij nooit aan, want de Nazi’s vallen Nederland binnen. Ze wijken uit naar Engeland. Van daaruit vaart hij heen-en-weer naar Canada. Op zee jagen de U-boten. Op land wordt hij bestookt door bommenwerpers. Ondertussen probeert in Utrecht zijn vrouw Marianne het hoofd boven water te houden, terwijl zoon Gerhard zich zit te verbijten over de wandaden van de Duitsers. Dat komt wel heel dichtbij wanneer zijn joodse vriendinnetje Rebecca met anti-Joodse maatregelen te maken krijgt.

Met zijn keuze voor de koopvaardij belicht Erné de oorlog vanuit een onderbelicht perspectief. Zijn oorlogsroman krijgt dan ook een heel andere lading. De scheiding van de vader van diens gezin biedt de mogelijkheid om verschillende partijen te volgen. De vader, die in Engeland probeert zich staande te houden, de zoon die niets liever zou doen dan alle nazi’s afschieten om zijn vriendinnetje te beschermen en het land te redden. Zijn moeder, die zich gedwongen ziet om een NSB-er binnenhuis te laten komen. De NSB-er, die denkt dat de nieuwe orde een betere is.

Maar ook (aan boord): de naïeveling die de kop in het zand steekt, de communist die waarschuwt voor de nazi’s en de NSB kapitein aan wie iedereen een hekel heeft.

Geschiedenislesje, maar dan boeiend

Erné neemt uitgebreid de tijd om de context van zijn verhaal te schetsen. Via de gesprekken van de zeelui geeft hij een geschiedenislesje. Niet alleen de toedracht van de oorlog komt hierbij naar voren, maar ook de voorgaande spanningen. Denk aan het Verdrag van Versailles, maar ook de Spaanse burgeroorlog, de crisis en nog veel meer. Erné toont hiermee dat hij de belangrijkste vaardigheid van een geschiedenisleraar beheerst: boeiend vertellen.

Hij put rijkelijk uit research, maar ook maakt Erné gebruik van zijn familieverleden: zijn grootvader was namelijk tijdens de oorlog koopvaarder die ineens werd onderworpen aan de Vaarplicht.

Boeiend vanaf het begin, tót het einde…

“Van de liefde en de zee” is een boeiend verhaal, waarin de geschiedenis tot leven komt. We gaan van trouw en loyaliteit, naar liefde en scheiding. We zien de rollen tussen man en vrouw veranderen en maken zelfs wat homoseksualiteit mee in een tijd dat de Kerk nog oppermachtig was. Dat maakt dit boek uitermate boeiend.

Enige minpunt? Het einde. Het lijkt op een cliffhanger zoals je die in series vaker tegenkomt, alleen is op geen enkele manier aangekondigd dat dit het eerste deel van een serie zou worden. Verwacht dus geen mooi afgerond verhaal, maar een boek met een enorm open einde.

Waardering: 7,5/10


Lees “Van de Liefde en de Zee” zelf!


Koop bij bol.com

Over Jeroen L

Eén van de oprichters van LekkerLezen.net. In het dagelijks leven actief als bedrijfskundige/docent, 's avonds het liefst met de neus in een goed boek!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.