De Beer en de Nachtegaal – Katherine Arden

Titel: De Beer en de Nachtegaal (Winternacht Trilogie Deel 1)
Auteur: Katherine Arden
Uitgever: Luitingh-Sijthoff
ISBN: 978 90 245 7795 8

Na “De Hemel in het IJs” in oktober hebben we met de Boekenraven lang moeten wachten voordat we weer bij elkaar konden komen. Door ziekte werd de bespreking ook nog een keer uitgesteld, maar op 10 januari 2020 was het dan eindelijk zo ver. Naast gezellig borrelen en (verlate) kerstcadeautjes uitdelen hebben we natuurlijk een boek besproken: “De Beer en de Nachtegaal” van Katherine Arden.

Waarom “De Beer en de Nachtegaal“?

De vorige keren dat we met de Boekenraven samen zaten hebben we iedereen boeken laten voorstellen en daar vervolgens op gestemd. Het leek ons leuk om vanaf nu de boeken binnen een thema uit te zoeken. Aangezien de bijeenkomst eerst eind december zou plaatsvinden, was het thema makkelijk gekozen: Kerst.

De Beer en de Nachtegaal” is een winters sprookje uit het oude Rusland. Binnen het thema Kerst past dit boek dus heel goed. Wel hebben we nog even getwijfeld en andere boeken erbij gepakt, omdat de Boekenraven eigenlijk een Young Adult Fantasy boekenclub is. “De Beer en de Nachtegaal” is een iets volwassener boek. Aangezien de hoofdpersoon toch een jong meisje is én we allemaal per ongeluk al enthousiast waren geworden hebben we uiteindelijk voor dit in kerstsferen gehulde boek gekozen.

De Beer en de Nachtegaal

De Beer en de Nachtegaal” gaat over het jonge meisje Vasilisa (Vasja). Vasilisa wordt geboren in een enorme hongerwinter. Vasilisa’s moeder voelde dat haar verzwakte lichaam de bevalling niet zou overleven, maar wilde Vasilisa koste wat het kost op de wereld brengen. Vasilisa’s moeder hoopt namelijk dat haar dochter magisch is zoals háár moeder dat ook is geweest. Deze opoffering valt de rest van de familie zwaar, maar Vasilisa’s moeder is onverbiddelijk in haar keuze.

We volgen Vasilisa door het boek tot ze een jonge vrouw is geworden. Tijdens haar opvoeding krijgt ze te maken met een stiefmoeder die haar het leven zuur maakt. Ook maken we kennis met de verhalen over Frost, de sneeuwdemon. Vasilisa doet niets liever dan rondlopen in de natuur en is totaal niet bang voor Frost. Totdat er opnieuw een enorm strenge winter aankomt…

Tempo

De Beer en de Nachtegaal” komt ontzettend langzaam op gang. Dit is de reden geweest dat niet iedereen het boek uit heeft gekregen. Alle achtergrondinformatie die je tijdens de jeugd van Vasilisa krijgt, is nodig om de rest van het verhaal te begrijpen. Toch hadden sommigen van ons het allemaal liever iets sneller zien gaan.

Doordat het boek zich in Rusland afspeelt, waren de namen voor ons ook wat moeilijk uit elkaar te houden. Dit zorgt er voor dat we moeilijk in het verhaal kwamen. Er was wel een lijst met namen achterin, maar als je elke keer moet opzoeken over wie je ook alweer aan het lezen bent, haalt dat veel snelheid uit het lezen. Pas als je hieraan gewend bent en Vasilisa wat ouder is begint het verhaal een beetje vaart te krijgen.

Vasilisa the Beautiful

Zoals sommigen misschien al wel vermoed hebben, is “De Beer en de Nachtegaal” gebaseerd op het Russische sprookje “Vasilisa the Beautiful“. Zelf ken (Karina) ik dit sprookje niet heel goed. Wel weet je daardoor al met welke man ze uiteindelijk eindigt. Dit gedeelte van het verhaal is ons veel te snel gegaan. Het voelt een beetje alsof Katherine Arden vond dat dit onderdeel van het originele sprookje zo belangrijk was, dat het per sé in het eerste deel van haar trilogie naar voren moest komen. Daardoor is er ineens een zoen, waar volgens ons de chemie nog ver te zoeken was.

Een opmerkelijk verschil tussen “De Beer en de Nachtegaal” en “Vasilisa the Beautiful” is dat Vasilisa in het verhaal dat wij hebben gelezen juist wordt omschreven als lelijk. Wel geeft iedereen aan dat ze een uitstraling heeft waardoor je naar haar blijft kijken. Eigenlijk wordt er gezegd dat haar innerlijk zo door haar ogen naar buiten straalt, dat haar uiterlijk niet belangrijk is. Wij vonden het allemaal een prachtige boodschap om aan de lezers mee te geven. In veel Young Adult boeken blijft het een trend om het hoofdpersonage zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Als lezer herken je je daar dan minder in.

Karakterontwikkeling

Het is leuk om Vasilisa vanaf jongs af aan te volgen. Zoals we eerder hebben aangegeven vonden we dat deze ontwikkeling wat langzaam op gang kwam, maar het is wel mooi om te zien hoe dit lieve meisje een jonge vrouw wordt. Het is ontzettend knap hoe Katherine Arden in haar debuutroman al zoveel karakterontwikkeling heeft weten te krijgen. Alle personages maken dingen mee, waardoor we snappen waarom ze op bepaalde manieren reageren. Dat maakt het inleven in het boek makkelijker, waardoor je automatisch lekkerder leest.

Volwassen

Zoals we van te voren al dachten, is “De Beer en de Nachtegaal” niet echt een Young Adult boek. Het oude Rusland waarin het zich afspeelt is niet bepaald vrouwvriendelijk. Als vrouw is dat soms moeilijk te lezen. Toch vind ik het goed dat Katherine Arden niet bang is om dit te verwoorden. Om de wereld op een correcte manier te omschrijven, moeten deze dingen er helaas ook in voorkomen. Daar valt niet onderuit te komen. Wel zou ik het boek voor hele jonge lezers daarom minder aanraden.

Vervolgdelen

Zoals eerder genoemd is “De Beer en de Nachtegaal” een trilogie. Dit is ook goed, want aan het einde van het verhaal zijn nog lang niet al je vragen beantwoord. Net als het eerste deel van de trilogie, hebben deze ook allemaal prachtige omslagen en staan deze dan ook goed in de boekenkast. Wij zouden het boek dan ook zeker aanraden!

Beoordeling: 7/10


Lees “De Beer en de Nachtegaal” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.