Malva – Hagar Peeters

Titel: Malva
Auteur: Hagar Peeters
Uitgever: De Bezige Bij
ISBN: 978 90 234 92 665

Pablo Neruda is een wereldberoemde Chileense dichter die niet alleen voor Latijns-Amerika veel betekend heeft maar ook voor de rest van de wereld. Het beeld van Neruda is een zeer positieve; hij is de geëngageerde dichter die met zijn prachtige woorden de harten en zielen van mensen kon betoveren waarbij hij vooral de onderdrukten en vertrapten niet vergat. Wie was Neruda eigenlijk werkelijk in hart en ziel? “Malva”, het boek van de dichteres Hagar Peeters, roept deze vraag indringend op.

Peeters is oorspronkelijk een dichteres maar met “Malva”bewijst ze dat ze ook een getalenteerde romanschrijfster is. Haar talent als dichter gebruikt ze in haar boek om poëtisch bepaalde passages te beschrijven en misschien ook wel om deze roman in te richten. Wie was Malva namelijk? Malva is de dochter van Neruda die hij eigenlijk nooit als zodanig gezien heeft. Hij heeft haar zijn leven lang genegeerd. Neruda trouwde met de Nederlandse Marietje in Indonesië toen hij daar consul was. Volgens het boek viel hij op haar forse lengte die hem was opgevallen. Marietje viel als een blok voor hem en toen hij haar ten huwelijk vroeg, accepteerde ze dat met vreugde.

Malva is verwekt in Buenos Aires in 1933. Later verhuisden naar Spanje waar Marietje het leven geeft aan Malva. Malva wordt echter geboren met een waterhoofd en het duurt niet lang of Neruda laat haar en zijn vrouw links liggen. Om dit gegeven heeft Peeters haar roman gesitueerd. De vraag die onvermijdelijk op komt zetten is waarom een vader überhaupt zijn kind in de steek laat, waterhoofd of niet? Was Neruda zo bezeten van idyllische en poëtische schoonheid dat hij de realiteit niet kon accepteren? Bij het lezen van deze roman krijg je ook het gevoel dat moraalridders in hun uiting naar morele hoogten grijpen maar van binnen niet aan die standaarden voldoen.

De roman wordt verteld vanuit het perspectief van Malva, de dochter van Neruda die genegeerd en daarmee wel ontkend werd. In zijn memoires en zelfs in Neruda’s biografie door zijn laatste vrouw wordt met geen woord over Malva gerept. Peeters geeft Malva, terecht, een stem waardoor haar bestaan misschien toch nog een beetje gerechtvaardigd wordt. Het is de stem van een klein meisje dat zich ontkend en nietig voelt door het gebrek aan aandacht, affectie en bestaansrecht door haar vader. In de roman is ze al overleden als ze tot de lezer spreekt. In werkelijkheid overlijdt ze op zesjarige leeftijd. Vanuit de hemel kijkt Malva mee op aarde. Ze is daar vreemd genoeg in goed gezelschap zoals de filosoof Socrates, de schrijver Roald Dahl en de schrijfser Wiszlawa Symborszka.

Malva observeert haar vader die gepassioneerd en non-conformistisch van het leven geniet, geen seconde lijkt hij haar of haar moeder te missen. Hij is in het gezelschap van andere schrijvers en dichters zoals Lorca. Later stuurt Neruda Marietje en Malva naar Nederland waar Marietje niet anders kan dan Malva bij pleegouders in Gouda onder te brengen zodat zij kan werken. Neruda heeft de kans Marietje en Malva naar Chili te halen maar Neruda doet geen enkele moeite. Marietje wordt naar Westerbork gestuurd. Ook deze actie van Neruda is er een die onbegrijpelijk lijkt voor deze dichter die zo lang op handen is gedragen.

Tegelijkertijd lijken er parallellen te lopen tussen het leven van Malva en Peeters. De vader van Peeters is ook een schrijver, een krantenschrijver weliswaar, die vlak na de dood van Neruda in Chili is omdat die dat land een warm hart toedraagt. Ook Peeters heeft haar vader moeten missen, in haar eerste kinderjaren. Het is een daad van solidariteit en barmhartigheid dat Peeters dit meisje Malva een stem heeft gegeven die je raakt en je ontroert. Er zijn momenten dat het boek je tot tranen toe emotioneert. Het kan niet anders dan dat je door het lezen van deze roman je beeld van Neruda moet bijstellen.

Waardering: 10/10


Lees “Malva” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.