Dorsvloer vol confetti – Franca Treur

Titel: Dorsvloer vol confetti
Auteur: Franca Treur
Uitgeverij: Prometeus
ISBN: 978 90 446 1023 9

Wat je als lezer raakt in het boek “Dorsvloer vol confetti” is dat wat niet wordt uitgesproken. De onderliggende laag van het boek knaagt aan de lezer en laat hem de onvrede bijna zelf ervaren. Alleen al de gedachte is zo taboe dat het ten alle tijde wordt ontkent. Wat niet gezegd wordt is niet aanwezig en dus niet waar.

Hoofdpersoon in “Dorsvloer vol confetti” is Katelijne, de enige dochter in een religieus Zeeuws boerengezin met zeven kinderen. Drie jongens, Katelijne, en weer drie jongens. En daarmee is haar positie in het gezin ontegenzeggelijk bepaald. “Werkorders krijgt Katelijne van de moeder en complimenten krijgt ze wanneer de orders niet nodig zijn geweest, als de moeder boven komt en alle bedden al opgemaakt aantreft en als de wc al glimt nog voordat de moeder haar de soda wijzen kan.”

De gesprekken aan tafel gaan over het boerenbedrijf, over prijzen van vee en melkquota. Behalve op zondag, dan gaan de gesprekken over de preek. De broers laten het graag aan Katelijne om te vertellen over de preek. Katelijne heeft daar behoorlijk de schurft aan, “want het is altijd lastig praten over de weg naar het heil wanneer die gekend wordt met het hoofd, maar niet met het hart.â”
Het gereformeerde Zeeuwse milieu is Spartaans. De kleine genoegens zijn zo miniem dat het ouderwets aandoet. “Ter versterking van het lichaam zijn er sesamcrackers met kaas, die de vader klaarmaakt omdat het zondag is. De rest van de week is de keuken van de moeder. Op zondag wordt er om twaalf uur niet gegeten, want dan hebben ze nog niets gedaan waar ze honger van hebben kunnen krijgen. Op de vieruurcrackers vallen ze aan als boerderijkatten op een pannetje melk.â”

Het is alsof de roman zich zestig jaar terug afspeelt doordat de beschrijvingen doen denken aan verhalen over de tijd vlak na de oorlog. Maar schrijfster Franca Treur is dertig en put voor een groot deel uit haar eigen jeugd in de jaren negentig waarin ze met drie broers opgroeit in een streng gereformeerd Zeeuws boerengezin. Doordat ze thuis geen televisie hadden, heeft ze altijd veel gelezen. In Hollands Diep vertelt Franca Treur, “Ik dacht dat ik in de hel zou komen. Er was maar een heel klein kansje op de hemel en het wonder dat daarvoor nodig was, moest elke dag groter zijn, want mijn zonden stapelden zich op. (…) Terwijl ik leefde in de angstige verwachting dat mij een lot wachtte dat gruwelijker was dan ik kon bedenken.” De bevindelijk-gereformeerde gemeenschap heeft ze inmiddels verlaten. In interviews met de schrijfster kun je lezen dat ze niet meer gelooft en zichzelf geen christen meer noemt. Toch is het boek is geen afrekening, er staat zelfs nergens te lezen dat ze niet meer gelooft. Ze respecteert haar reformatorische opvoeding en koestert haar herinneringen. Maar het feit dat ze niet geloven als een bevrijding beschouwt zorgt binnen de reformatorische gemeenschap voor felle discussies. Gelukkig kunnen die de literaire kwaliteiten van het boek niet ondermijnen.

Franca Treur schrijft prachtig ingetogen. Geen lange zinnen maar ritmisch en beeldend in overzichtelijke alinea’s. Ze creeert afstand van de overige gezinsleden door te schrijven over “de vade”, “de moeder” en “de jongens”. Ondanks de twijfel en onzekerheid van de twaalfjarige Katelijne wil ze graag meedoen, er bij horen. Ze luistert graag naar verhalen “van dorpsroddels tot bijbelverhalen ” en leest veel boeken van de bibliotheek, tijdschriften en sprookjes, al mag ze die eigenlijk niet lezen omdat die haar maar afhouden van de Waarheid. In het gezin van weinig woorden gaan haar gedachten hun eigen weg. Als haar oudste broer moet trouwen bedenkt ze voor de bruiloft een feestelijke verrassing met een onverwacht groot gevolg.
“Dorsvloer vol confetti” is de debuutroman van Franca Treur die hiermee de Selexyz Debuutprijs 2010 won. Inmiddels zijn er meer dan honderdduizend exemplaren verkocht.

 


Lees “Dorsvloer vol confetti” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.