De celliste van Portofino – Alyson Richman

Titel: De celliste van Portofino
Auteur: Alyson Richman
Uitgeverij: Xander
ISBN:  978 94 016 0352 2

“Is er in oorlogstijd ruimte voor liefde en hoop?”, luidt de vraag op de voorkant van het boek “De celliste van Portofino”. Het antwoord blijkt ja, want zoals iedereen weet gaat het leven tijdens oorlogstijd gewoon door. De liefde vindt dus ook wel een weg. Een betere vraag zou zijn geweest: “Hoe is er in oorlogstijd ruimte voor liefde en hoop, en is die anders dan in vrede?”. Dat zou een duidelijkere onderzoeking zijn van het thema van dit boek.

In het Verona van 1943, onder een fascistisch regime, is Elodie een jonge vrouw. Waar andere jonge Italiaanse dochters al erg beschermd worden door hun wakende ouders, geldt dat voor Elodie in het extreme. Ze is namelijk een begenadigd celliste en studeert fulltime kamermuziek, muziektheorie en orkestratie. De subtiele handelingen die haar handen daarvoor moeten kunnen verrichten vereisen een zacht gebruik. Zo gebeurt het dat Elodie de oorlog trotseert met nagenoeg geen enkele praktische vaardigheid en talent. Geen enkele, behalve natuurlijk haar fenomenale spel en haar perfecte (naar verluid Venetiaanse) geheugen. Dat zijn de kenmerken waarmee ze het zal moeten doen in een wereld die bestaat uit geweld.

“De celliste van Portofino” , een boek dat verhaalt over liefde in oorlogstijd, verhaalt mijns inziens nog veel meer over het onderwerp dat ik zojuist al aansneed: de ontwikkeling van het eigen karakter en de eigen talenten, in een situatie die alleen geschikt lijkt te zijn voor mensen met karakters en talenten die lijnrecht tegenover die van jezelf staan. Elodie leert korte metten maken met het idee dat ze niet geschikt is om op te treden in de strijd voor een vrij land.

Nadat Elodie’s vader op een dag wordt meegenomen en wordt afgeranseld door de politie omdat hij hoorbaar naar zijn favoriete muziek luisterde in plaats van naar nationalistische liederen, ontwaakt er een woede in Elodie. Gestimuleerd door haar dappere beste vriendin Lena, die al langer onderdeel uitmaakte van het verzet, raakt Elodie ook betrokken bij het lokale ondergrondse netwerk van verzetsstrijders. Daar ontmoet ze Luca, en zoals gezegd gaat het leven tijdens de oorlog gewoon door. Oók als je samen verzetspamfletjes drukt en distribueert kan de zoetste liefde opbloeien. Alyson Richman vertelt ons: ‘ja, er is absoluut ruimte voor liefde en hoop.’.

Maar hoe sterk die liefde en hoop ook mogen zijn, soms blijkt de werkelijkheid sterker. Na een mislukte poging om belangrijke verzetsinformatie door te spelen via een eigen aanpassing tijdens een uitvoering van een muziekstuk, is Elodie al snel niet meer veilig in Verona. Samen met haar moeder, Luca en Luca’s broer vecht ze voor haar leven. Ze vlucht en komt terecht in Portofino bij dokter Angelo. Het verdriet dat Elodie kreeg in tijden van oorlog, heeft Angelo al eerder gehad in tijden van vrede. Al de verschillen van hun levens bij elkaar opgeteld (zoals hun leeftijdsverschil en hun verschillende interesses) vallen in het niet bij het gedeelde verdriet dat hen samen brengt. “Ja, er is en blijft ruimte voor liefde en hoop in oorlogstijd – maar dan in de vorm van een vacuüm. Want liefde in oorlogstijd heeft niks te maken met de realiteit en de plannen van het vreedzame bestaan.” antwoordt het verhaal  op de vraag van de kaft.

Al met al is “De celliste van Portofino” een rijk en stijlvol boek dat toch duidelijk meer geeft dan de gemiddelde oorlogsroman. Alyson Richman is als een schilder die het plaatje in zijn hoofd succesvol weet over te brengen naar papier: ze schildert dat plaatje zwierig en eloquent, zonder dat er enige onduidelijkheid heerst over wat de voorstelling zou moeten zijn. Beschikten maar meer schrijvers over die vaardigheid…

Waardering: 7,5/10


Lees ” De celliste van Portofino” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *