Literaire referentie (Margaret Atwood) als vorm van protest

handmaids-tale-protesters

Vrouwen protesteren tegen anti-abortus-wet in Texaanse senaat

Literatuur is voor heel veel dingen goed. Het brengt je nieuwe inzichten. Het verbreedt je horizon. Het geeft je iets om over te praten als je een beetje ontwikkeld wilt overkomen. En boekenkasten zijn natuurlijk onmisbaar in je interieur, dus dan kun je maar beter ook wat boeken hebben. Maar dat je literair ook als vorm van protest kunt gebruiken is nieuw voor me. En dan niet in de vorm van een massale boekverbranding of het verscheuren van een Heilig Boek voor een film, maar op een constructievere manier.

Een groep vrouwen uit Texas heeft een manier gevonden om hun protest in Literaire vorm te gieten. Ze bezochten een zitting van de Texaanse senaat en waren geheel gekleed in een karmijnrood gewaad met een wit kapje. Een opvallende verschijning, die zeker wat vragende blikken zal hebben getrokken. Nieuwsgierigen die zouden vragen hoe dat met die outfit zat, zouden zijn gewezen op het feit dat deze look is gebaseerd op “The Handmaid’s Tale”. Dit inmiddels dertig jaar oude boek van Margaret Atwood is, heel toevallig, in februari 2017 als Nederlandse vertaling verschenen. In het Nederlands heet dit boek “Verhaal van de dienstmaagd”.

Dystopia

In deze dystopische roman wordt Amerika overgenomen door een nieuwe ultra-religieuze stroming die de samenleving onherkenbaar verandert. Vrouwenrechten zijn verleden tijd en vrouwen hebben nog maar twee verantwoordelijkheden: dienstbaarheid en kinderen baren. En oh ja, vrouwen moeten een bloedrood gewaad dragen met een wit kapje.

Protest

handmaids-tale

Handmaid’s protest (photo: Twitter.com/PPTXVotes

Door als de personages uit “Verhaal van een Dienstmaagd” te verschijnen wilden de vrouwen hun afkeer laten zien van een Texaans wetsvoorstel dat abortus ontoegankelijker moet maken. Ook zou het wetsvoorstel een aantal “voor vrouwen gebruikelijke ingrepen” (wat dat ook betekent) minder toegankelijk maken. De inspanning bleek overigens vergeefs. Hun opvallende aanwezigheid weerhield de senatoren er niet van de betreffende wetsvoorstellen goed te keuren.

Relevant of provocerend?

“Verhaal van een dienstmaagd” is ineens weer helemaal terug, en niet alleen omdat de activisten het boek zo relevant vinden in het licht van hun gevecht voor zelfbeschikking. Zo komt er binnenkort een op het boek van Margaret Atwood gebaseerd TV-serie op Hulu. Het schijnt dat trailers voor de show al de nodige ophef hebben gecreëerd. Vooral een trailer waarin de hoofdpersoon een monoloog afsteekt heeft indruk gemaakt op het Amerikaanse publiek: “Hiervoor sliep ik. Dat is hoe ze het laten gebeuren. Toen ze het Congres afslachten, werden we niet wakker. Toen we terroristen de schuld gaven en de Grondwet opzij schoven, werden we ook niet wakker. Nu ben ik wakker.”

Aanhangers van de huidige Amerikaanse regering vinden dit maar linksige propaganda en “anti-Trump”. Ze voelen zich geprovoceerd. Schrijfster Margaret Atwood voelde zich zelfs gedwongen om de Trumpianen eraan te herinneren dat het boek al een tijdje bestaat. Sinds 1985, om precies te zijn. Het is ook niet zo dat Hulu met de serie begon om het Witte Huis een middelvinger te geven, want er werd al met de productie van serie begonnen voordat Donald J. Trump zich zelfs maar had genomineerd als Republikeins kandidaat.

Aan de andere kant, is het misschien wel heel toevallig dat de dystopische roman aan een nieuwe jeugd is begonnen. Sinds Trump president is, schijnt de verkoop van het genre op Amazon (het Amerikaanse Bol.com) explosief te zijn gestegen. Titels als “1984”, “Bradbury’s Fahrenheit 451” en Lewis “It can happen here” zijn in ieder geval niet aan te slepen. Al heeft ook het boek “The Art of the Deal” van Trump zelf mooie verkoopcijfers laten zien.

Dus vreemd genoeg, heeft de verkiezing van Trump tot president veel goeds gedaan op het gebied van de liefde voor het boek: mensen lezen weer.


Lees “Verhaal van de Dienstmaagd” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *