Het Communistisch Manifest – Karl Marx en Friedrich Engels

Titel: Het Communistisch Manifest
Auteur: Karl Marx en Friedrich Engels
Uitgever: Van Tilt
ISBN: 978 94 600 4238 6

Sommige boeken hebben de wereldgeschiedenis veranderd. “Het Communistisch Manifest” hoort zeker tot die collectie. Gechreven in 1848 maakte het een grote indruk. En dat doet het nog steeds, want het is min of meer verplichte lectuur voor “links”.

Marx en Engels hadden maar twee maanden tijd nodig om dit boek te schrijven. Toegegeven, met 50 pagina’s is het niet al te dik, maar het gaat niet altijd om de kwantiteit. Marx en Engels delen hun analyse van de economie en samenleving. Hierbij signaleren ze een aantal ‘wetmatigheden’, die duidelijk maken waarom de onderdrukte klasse geen keuze heeft dan de revolutie. Komt het proletariaat niet in opstand, dan zullen ze wegzakken in steeds grotere misére, zo is de toon.

Het boek ademt een sfeer van rationaliteit en wetenschappelijkheid. Maar wetenschappelijk is het niet, aangezien de auteurs weliswaar allerlei stellingen droppen, maar hier verder geen feitelijke onderbouwing aan geven. Voor de beoogde lezer maakte dat weinig uit. Niet alleen zal de lezer minder geschoold zijn en daardoor dus niet goed in staat zijn “kritisch te lezen”, maar  het verhaal past ook prima binnen hun wereldbeeld.

De argumentatie van Marx en Engels voelt ook logisch aan. De geschiedenis heeft echter uitgewezen dat hun ideeën in de praktijk niet heel erg houdbaar zijn.

Lezende in dit boek, denkende aan gesprekken die ik gevoerd heb, krijg ik het idee dat bij dit boek hetzelfde gebeurd is als bij andere “grote titels”. Het is teruggebracht tot één zin. Zoals Darwins’ werk (onterecht) is gereduceerd tot: “Survival of the fittest” en Macchiavelli’s “Il Principe” tot “Verdeel en Heers”, zo lijkt ook van “Het Communistisch Manifest” één zin te overleven: “Proletariërs aller landen, verenigt u!”. En simplificaties leiden tot ongelukken.

Zou “Het Communistisch Manifest” nu voor het eerst uitkomen dan zou het weinig indruk maken, vermoed ik. Het boek moet het dan ook vooral van haar geschiedenis hebben en is vooral een must voor de liefhebber!

Waardering: 6/10


Lees “Het Communistisch Manifest” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *