Gelderland Grensland – D. Verhoeven, M. Gubbels, M. Wingens en S. v.d. Bergh

Titel: Gelderland grensland, 2000 jaar verdeeld en verbonden
Auteur: Dolly Verhoeven, Maarten Gubbels, Marc Wingens en Simon van den Bergh
Uitgever: Van Titl
ISBN: 978 94 600 4300 0

De Limburgers hebben het. De Brabanders hebben het. De Zeeuwen ook. Net zoals de Friezen. En de Groningers. Ook de Drenthenaren hebben het. Zelfs de Utrechters en Hollanders. Misschien zelfs de Overijselaars en de Flevolanders.

Alleen de Gelderlanders. Die lijken het niet te hebben. Waar ik het over heb? Een gevoel van “identiteit” die samenhangt met de provincie, natuurlijk.
Toegegeven, er zijn wel wat lokale identiteiten. De Achterhoekers, bijvoorbeeld. Maar wie kent het Gelders volkslied? Wie weet er überhaupt hoe de Gelderse provincievlag eruit ziet (ik, want ik heb hem net gegoogled).

Nee, Gelderlanders voelen zich over het algemeen niet zo verbonden. “Wij” hebben geen gedeelde identiteit en geschiedenis.

Dolly Verhoeven, Maarten Gubbels, Marc Wingens en Simon van den Berg blijken daar anders over te denken. Gelderland heeft wel degelijk een geschiedenis, zo blijkt uit hun boek. En uit de ondertitel “2000 jaar verdeeld en verbonden” komt de aard van die geschiedenis al naar boven.

En inderdaad, Gelderland is al sinds eeuwen, nee… Millenia, een grensgebied. De Romeinen waren de eersten om een duidelijke grens te markeren (de Limes), maar hoe vaak is de provincie niet in de internationale spotlights gekomen? De provincie was de Grens tussen de Romeinse beschaving en de barbaren. De grens tussen Duitsland en Nederland (inclusief smokkelaars en grensconflicten). Het was ook de grens tussen het katholieke zuiden en het protestantse noorden. Het blijkt zelfs een demografisch grensgebied te zijn geweest, met in de ene regio grote gezinnen en in de andere regio significant kleinere gezinnen. En tegenwoordig is Gelderland natuurlijk het grensgebied met Duitsland, wat tot veel samenwerking in Europees verband (EUregio) leidt.

Al die grenzen zorgen natuurlijk wel voor verdeeldheid. Geen wonder dus, dat er geen Gelderse identiteit bestaat. (Toen) Prinses Máxima concludeerde al: “dé Nederlander bestaat niet”. Dat was haar conclusie na een lange zoektocht naar de Nederlandse identiteit. Gelukkig hebben we haar niet gevraagd de Gelderse identiteit te doorgronden. Dat is een klus, die wil je niemand aandoen.

“Gelderland Grensland” geeft een boeiend inkijkje in de geschiedenis van de provincie. Het vertelt verhalen waar ik, die bijna zijn hele leven in Gelderland heeft gewoond, nooit eerder ook maar geruchten van gehoord heb. Zo was het een grote verrassing voor me dat Gelderland bijna geen grensgebied was geweest. Als de ambitieuze eisen tot annexatie van Duits grondgebied na 1945 behaald waren geweest zou Nederland in omvang haast zijn verdubbeld. Het bleef echter bij kleine correcties, die uiteindelijk grotendeels werden teruggedraaid. Fascinerend!

Het boek is mooi opgemaakt, en zal op geen enkele koffietafel misstaan. De betere hotels in de regio zouden er ook goed aan doen dit boek in de bibliotheek of leeshoek op te nemen. En wie weet in hoeveel Kerstpakketten dit boek opgenomen zou kunnen worden. En ja, wie weet komt het ook bij een hoop huishoudens in de badkamer te liggen. Geen probleem, want de hoofdstukken zijn met 10 pagina’s elk (hoe krijgen ze het voor elkaar) goed te behappen.

Ik ben er in ieder geval blij mee.

Waardering: 7/10


Lees “Gelderland grensland, 2000 jaar verdeeld en verbonden” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *