Cruciale beslissingen – George W. Bush

Titel: Cruciale beslissingen
Auteur:
George W. Bush
Uitgever:
Balans
ISBN: 978 94 600 3308 7

George W. Bush zou wel eens een van de meest omstreden Amerikaanse presidenten ooit kunnen zijn geweest. Het begon al met de -volgens sommigen- gestolen verkiezingen. Maar hij is ook de president die fel wordt bekritiseerd omdat zijn veiligheidsmaatregelen na 9/11 de burgerrechten beperken. Of de president die miljarden en miljarden dollars in de banken pompten, waarmee hij risiconemende geldwolven eigenlijk zou hebben beloond. De president die tegen Irak ten strijde is getrokken over -nooit gevonden-massavernietigingswapens. Er wordt over hem gezegd dat hij de zwarte bevolking van New Orleans na Katrina liet stikken, iets dat hij bij een blanke bevolking vast niet had laten gebeuren.

Hij is een man die geliefd onderwerp was voor menig spotprent waarbij zijn intelligentie in twijfel werd getrokken. Een man ook, die naar mijn gevoel niet de beste van de twee kandidaten in de strijd was. George W. Bush, de president die tijdens een voorleesles op een basisschool het boek verkeerd om hield, heeft nu zelf een boek geschreven. Een boek waarin hij zijn kant vertelt. “Cruciale beslissingen” (ondertitel “The information I had, the principles I followed and the decisions I made”) is niet opgezet als een typische biografie. Geen enorme verhalen over het voortraject, de studietijd en alles wat er met de jonge George gebeurde (zoals bijvoorbeeld Bill Clinton dat in zijn boek deed). Bush heeft er bewust voor gekomen om een selectie te maken uit de belangrijke thema’s van zijn presidentschap: ” In plaats van stil te staan bij elke kwestie heb ik geprobeerd de lezer een idee te geven van de belangrijkste beslissingen die op mijn bureau terecht kwamen. Zoals ik hopelijk duidelijk heb gemaakt geloof ik dat sommige van de beslissingen juist waren, en sommige misschien niet. Maar bij elke beslissing deed ik wat volgens mij in het beste belang van het land was” .

Natuurlijk is een biografie bij uitstek de kans om jezelf te verdedigen. Om je beslissingen te onderbouwen. Om je critici tegenwicht te bieden. En ongetwijfeld heeft Bush in zijn boek her en der een gekleurd beeld van de zaken. Maar toch… het beeld dat vooral naar voren komt is dat van een man die voor een schier onmogelijke taak staat. Geconfronteerd met een stortvloed aan informatie (soms tegenstrijdig) of juist een tekort aan informatie, moet hij beslissingen nemen waar heel veel mensen de gevolgen van voelen. Bij alles geleid door een sterk innerlijk kompas voor wat, naar zijn idee, het Juiste, is.

De man die in de media overkwam als een onverbiddelijke man, die geen twijfel heeft maar koppig aan een beslissing vasthoudt, verbaast hierbij door zich kwetsbaar te tonen. Dit blijkt al in de eerst zin: “Het was een doodeenvoudige vraag: ‘Kun jij je de laatste dag herinneren dat je niets hebt gedronken?’ vroeg Laura met die rustige, kalmerende stem van haar.” De eerste zin, van het eerste hoofdstuk, waarin het gaat over de alcoholverslaving die Bush in eerdere jaren zo in de greep had. En ja, je ontkomt er niet aan… ook een stuk van zijn achtergrond, als zoon van de 41e president van de Verenigde Staten, komt voorbij.

Maar deze kwetsbaarheid toont hij in meer gevallen. Stamcellen, 9/11, Irak, Katrina, de Kredietcrisis. Hij bespreekt ze allemaal, waarbij hij ons meeneemt in de vergaderingen met Colin Powell, Condoleeza Rice, Donald Rumsfeld en anderen. Hij vertelt over open besprekingen, waar iedereen zijn zegje mocht doen, waarna het uiteindelijk zijn taak was om de beslissing te nemen. Zoals een van zijn kabinetsleden zegt: “Daar wordt u tenslotte dik voor betaald” .

George W. Bush blijkt, tot mijn verbazing, ook in staat tot humor en zelfspot. Neem de foto van een bezoek aan Dar es Salaam, waar een stel vrouwen in een jurk rondlopen met de foto van Bush er prominent opgedrukt. Het bijschrift: “Een interessante mode-uiting (…). Om een of andere reden sloeg het in de VS niet aan”.

Wat ook heel duidelijk naar voren komt is de relatie tussen de VS en Nederland. Jan-Peter Balkenende had het er over dat onze aanwezigheid in Afghanistan van groot belang is voor de veiligheid in de wereld, maar ook voor de positie van Nederland op het wereldtoneel. Nou, dat blijkt. Jan Peter Balkenende wordt in de bijna 500 pagina’s slechts een keer genoemd: ” In de loop van 2002 bracht ik Irak bij andere wereldleiders ter sprake. Velen deelden mijn inschatting van het gevaar, onder wie John Howard van Australië, Jose Maria Aznar van Spanje, Junichiro Koizumi van Japan, Jan Peter Balkenende van Nederland, Anders Fogh Rasmusen van Denemarken, Aleksander Kwasnieuwski van Polen en de meeste andere leiders in Midden- en Oost-Europa.” Onze aanwezigheid in Afghanistan, waar we volgens de Nederlandse regering een voorbeeld-rol speelden, komt helemaal niet aan de orde. Dus hoe geweldig was dat in de Nederlandse media veelgeroemde “Dutch Approach” in Afghanistan eigenlijk?

Dit bevestigt toch een beetje een beeld dat Nederland als een schoothondje achter de VS is aangerend, omdat we ons daarmee zo belangrijk maakten. Duidelijk een illusie.

Bush had belangrijkere dingen aan het hoofd, bijvoorbeeld hoe om te gaan met (vermoedelijke) Al-Qaida leden? Hij beschouwde het als een oorlog, maar als ze op Amerikaanse bodem gevangen zouden worden gehouden, zou het burgerlijk recht gelden. Over Guantanamo Bay: Jarenlang nodigden we Congresleden, journalisten en internationale waarnemers uit voor een bezoek aan Guantanamo om er zelf de omstandigheden te kunnen bekijken. Velen vertrokken vol verbazing over wat ze er aantroffen. Een Belgische functionaris inspecteerde Guantanamo vijf keer en noemde het ‘ een modelgevangenis’ die de gedetineerden een betere behandeling bood dan Belgische .

Verrassend is ook dat Bush pleit voor een open wereldeconomie. Verrassend, omdat Amerika tijdens zijn Presidentschap juist protectionistische maatregelen nam: ” Ik begrijp de oprechte vrees die mensen hebben voor concurrentie uit het buitenland. Maar onze economie, onze veiligheid, en onze cultuur zouden allemaal verzwakt worden door een poging om ons van de wereld af te schermen. Amerikanen zouden concurrentie niet moeten vrezen. Ons land is er altijd wel bij gevaren als we de wereld met zelfvertrouwen bij onze waarden en onszelf betrokken. In de eenentwintigste eeuw zal dat niet anders zijn.”

Met “Cruciale Beslissingen” voegt Bush een waardevol perspectief toe aan het publieke debat. Door het te lezen ga je hem onwillekeurig toch meer respecteren. Of je het nu eens bent met zijn ideeën of niet maakt niet uit. Een man die handelt vanuit zijn diepste overtuigingen en daarnaar handelt (na alle kanten van het verhaal gehoord te hebben), zo een man verdient respect. Meer misschien dan hij tijdens zijn twee termijnen kreeg.

Het blijft echter moeilijk oordelen over zijn presidentschap. In de woorden van Bush: “Hoe het oordeel over mijn presidentschap ook luidt, ik ben blij dat ik het niet zal hoeven horen. Dat oordeel kan alleen de geschiedenis vellen”.

Aanrader!


Lees “Cruciale beslissingen” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *