Daar is hij weer – Timur Vermes

Titel: Daar is hij weer
Auteur: Timur Vermes
Uitgever: De bezige bij
ISBN: 978 90 854 2491 8

Tijdens een kort verblijf in Berlijn viel mijn oog op de filmposter van de film “Er ist wieder da”. Ik had al van het boek gehoord (wie niet), maar de Nederlandse vertaling was helemaal langs me heen gegaan. Nieuwsgierig kocht ik een kaartje, waarna ik tussen welgeteld vijf Duitsers het verhaal zag van Adolf Hitler die in het moderne Berlijn wakker wordt en zijn missie om het Duitse Volk te redden voortzet.

Zijn belangrijkste instrument: de media. Eerst als gast in een comedy-show, maar daarna steeds serieuzer. En de media smult van hem. Net als het volk.

De film was bijzonder indrukwekkend. En dat deed me besluiten iets te doen dat ik nooit had verwacht: ik kocht een Duits boek. In de trein naar huis begon ik te lezen. En ondanks mijn gebrekkige kennis van de Duitse taal, vlogen de bladzijden voorbij.

De film was al briljant en indrukwekkend, maar dit boek: ongehoord! Alsof Der Führer inderdaad zelf de pen ter hand heeft genomen. De hele stijl, het ritme van de woorden. Alles ademt daadwerkelijk Adolf Hitler. Een Hitler, die mateloos populair wordt, omdat iedereen hem totaal verkeerd begrijpt, waardoor Hitler en het Volk dolenthousiast langs elkaar heen praten. Zo wordt Hitler gevraagd om het niet over de Joden te hebben, want dat thema is niet grappig. Waarop Hitler volmondig beaamt dat er inderdaad niets grappigs aan Joden is….

Timur Vermes gebruikt Hitler om ons een spiegel voor te houden: Selfies, duckfaces, en de irritante reclame om een tv-programma van 30 minuten 5 keer te doorsnijden met een reclame zijn de onschuldigste. Maar wat te denken van Hitlers’ analyse van de Duitse politieke constellatie? Geen enkele politicus heeft ook maar enige ruggengraat, behalve De Groenen. Want in hen ziet hij geestesverwanten: want is opkomen voor het milieu niet hetzelfde als opkomen voor de Lebensraum van het Duitse volk?

De analyses van Vermes zijn snijdend. Je vraagt je af: wie spreekt hier nu. Is dit nu echt de Wereldaanschouwing van Hitler (naar wie Vermes overduidelijk bijzonder veel onderzoek gedaan heeft), of iets anders. En ja, ook ik betrap me er af en toe op dat ik meeknik met het betoog van de Grote Leider. Tenminste, waar het over de probleemanalyse gaat. De oplossing is niet echt mijn ding.

Het boek is vele malen beter dan de film. Het is al vaak gezegd, en voor “Daar is hij weer” gaat dit volledig op. Het boek is uitgebreider, diverser, en de boodschap ligt er net wat minder dik op. Maar de boodschap is overduidelijk.

Waardering: 10/10


Lees “Daar is hij weer” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *