Een dag in Mei – F. Scott Fitzgerald

Titel:  Een dag in mei
Auteur:  F. Scott Fitzgerald
Uitgever:  Uitgeverij Karaat
ISBN:  978 90 797 7013 7

Het is één mei. Gebeurtenissen in de grote stad. Terugkeer van overwinnaars. Start van de roaring twenties. Parallelle werelden. Zeven personages die zich laven aan de opwinding. Vergane liefde, een illuster bal, financieel bankroet en twee doden.  En de lezer als voyeur. Dit is de setting in de novelle “Een dag in mei” van F. Scott Fitzgerald.

Nu het 100 jaar geleden is dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak, wordt er veel teruggeblikt op deze periode. “Een dag in mei” is geen terugblik, het laat zien hoe de Amerikaanse maatschappij er anno 1919 voorstond en daardoor is het echt en levendig. De terugkeer werd gekenmerkt door optimisme, economische groei en de zoektocht naar nieuwe zeden.

Het summum hiervan verbeeldt Scott Fitzgerald in “The Great Gatsby”, maar deze weelde geldt niet voor allen. Aandacht aan dit sociale verschil met de hieruit voortkomende onrust, gecombineerd met sterkte inleving in de personages maakt  “Een dag in mei” een  krachtig en spannend verhaal. Sterk is ook hoe het taalgebruik wordt aangepast aan de sociale situatie van het personage. ‘Oh, boy!’ dat leidt tot een realistisch beeld.

Tegelijkertijd is de novelle zeker niet gedateerd. Hierin zie je de betekenis van literatuur, dat ook in de Nederlandse vertaling zorgt voor een glimlach om de verbeeldingsvolle situaties. Ondanks de technologische veranderingen sinds 1919 is er ook weer niet zoveel veranderd. Mensen blijven mensen en de zaken van de ziel, de gevoelens en dilemma’s van keuzes en het verliefd worden op herinneringen zijn ook nu nog heel herkenbaar.

Echter, dit boek is meer dan alleen een schitterend inkijkje. Juist door het uitgebreide nawoord en de toevoeging van Scott Fitzgerald’s essays: “Echo’s van de Jazz Age” en “Mijn verloren stad” geeft het een tijdsbeeld in perspectief, waardoor de opwinding en sociale context beter begrepen worden. Een sterke keuze van uitgeverij Karaat.

In het nawoord beschrijft Luc de Rooy het kader van “Een dag in mei” treffend:  ‘een prachtig caleidoscopisch beeld van Amerika na de Eerste Wereldoorlog (p.102).’ In het essay uit 1931 “Echo’s van de Jazz Age” karakteriseert Scott Fitzgerald het zelf als “geleende tijd- de complete bovenlaag van een natie die leefde met de zorgeloosheid van een groothertog en de onverschilligheid van een koormeisje (p.136).”

Door kleine dagelijkse intriges en (semi) toevallige ontmoetingen wordt de spanning in het verhaal opgebouwd tegen de achtergrond van één dag. Uit het nawoord blijkt dat het gaat om 1 mei en dat dit niet zomaar een datum is, maar gebaseerd is op drie afzonderlijke gebeurtenissen. In de oorspronkelijke titel “May Day” is dit duidelijk, de titel “Een dag in mei”  houdt de historische verwijzingen meer verborgen.

Een doel van Uitgeverij Karaat is het opnieuw onder de aandacht brengen van vergeten klassiekers. Uitgeverij Karaat heeft daad bij woord gevoegd en een literair pareltje uitgegeven. Het is bijna jammer dat de novelle zo makkelijk leest en je al snel terug belandt in de eenentwintigste eeuw.

Waardering: 8,5/10


Lees “Een dag in mei” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *