Othello / Koning Lear – W. Shakespeare (commentaar H.J. de Roy van Zuydewijn)

Titel: Othello/ Koning Lear
Auteur: Shakespeare
Vertaling & commentaar: H.J. De Roy van Zuydewijn
Uitgeverij: de Arbeiderspers
ISBN: 978 90 295 8799 0

Er zijn van die werken waarover iedereen eigenlijk wel gehoord heeft. De toneelvoorstellingen van Shakespeare behoren uiteraard tot deze categorie. Tijdloze literatuur, waardoor velen zich hebben laten inspireren. En ook een aanzienlijk aantal mensen heeft het werk becommentarieerd en hun mening erover gegeven. Niet de minsten onder hen is H.J. De Roy van Zuydewijn, die ook deze vertaling van “Othello” en van “Koning Lear” heeft vertaald en voorzien van noten.

Nu ben ik vooral via toneeluitvoeringen en film bekend met het werk van Shakespeare. In het algemeen waren dat bijzondere voorstellingen. Zo zag ken ik “Koning Lear” van een poppenvoorstelling. Ik zal dus niet beweren dat ik een deskundige ben op dit terrein.

Othello” gaat over liefde, jaloezie, wraak en kwaadaardigheid. De Moorse legercommandant Othello trouwt met de mooie en veel jongere Desdemona, dit geheel tegen de wil van haar vader. Jago weet Othello op sluwe wijze aan het twijfelen te krijgen over haar trouw. Othello, nauwelijks bekend met het leven buiten het slagveld, raakt verteerd door jaloezie. Met uiteindelijk een noodlottig einde ten gevolgen.

“Koning Lear” gaat ook over liefde, jaloezie, bedrog en macht. Koning Lear heeft besloten zijn macht over zijn drie dochters te verdelen en zo afstand te doen van zijn troon. Als blijk van waardering stelt hij wel twee eisen. Zijn dochters moeten voor hem en zijn gevolg zorgen. Daarbij vraagt hij hen te vertellen hoeveel ze van hem houden. Degene die het meeste van hem houdt zal hiervoor beloond worden met de meeste macht. Zijn oogappel en jongste dochter Cordelia kan echter geen woorden vinden om haar liefde te uiten. De trotse Lear kan de waarde hiervan niet doorzien en verbant haar. Hiermee levert hij zich over aan zijn trotse, machtsbeluste andere dochters.  Zij verdrijven hem uit hun woningen, hem overleverend aan de woeste genade van de natuur en enkele trouwe dienaren. Ook hier sluit het verhaal niet op ene Hollywoodachtige manier.

De vertaling van De Roy van Zuydewijn laat zich goed lezen. Voor degenen die de verhalen nog niet kunnen dromen en gewoon willen genieten van de spanning, intriges en mooie zinnen, raad ik dan ook aan de noten te laten voor wat ze zijn. Slechts wanneer je datgene wat er staat niet snapt, zoek dan de betreffende noot erbij. Want zeker, soms helpt het om het verhaal beter te doorgronden.

Dan is er een serie noten voor degenen die een Engelstalige versie kennen en hierbij soms verbaasd zullen zijn. In dat geval legt De Roy van Zuydewijn uit waarom hij voor bepaalde woorden heeft gekozen, waarbij je in andere vertalingen wellicht een net iets andere interpretatie krijgt.

Dan is er nog een derde categorie lezers, die een hele studie hebben gemaakt van de twee stukken, of zich wellicht juist willen verdiepen in de verschillende interpretaties van verschillende vertalers en hun ideeën over de bedoelingen van Shakespeare.

Wellicht was het handiger geweest een onderscheid te maken tussen de noten die echt helpen de tekst die ik op het betreffende moment lees te snappen en de noten die voor de Shakespeareanen en leesclubjes interessant zijn.

Ik raad je nu dan ook aan het verhaal eerst zonder noten te lezen. Het is zeker geen straf om deze vertaling nog eens ter hand te nemen om dan ook extra diepgang te ondervinden van de veelal boeiende uiteenzetting van De Roy van Zuydewijn.

Waardering: 7/10


Lees “Othello” en “Koning Lear” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *