De zwarte Napoleon – Vamba Sherif

Titel: De Zwarte Napoleon
Auteur: Vamba Sherif
Uitgever: De Geus
ISBN: 978 90 445 1041 6

De Zwarte Napoleon van Vamba Sherif is een heerlijk boek voor de lange winteravonden. Het boek is een historische roman waarin je helemaal kunt verdwijnen. De achtergrond is het zuidwesten van Afrika, specifieker het Wasulu rijk van Samori Touré. Aan het begin van het boek bevindt zich een afbeelding hiervan voor wie exact het grondgebied wil weten waar de roman zich afspeelt. Dit Wasulu Rijk was een islamitisch rijk en Samori was een vrijheidsstrijder die zich tegen de Franse kolonialen verzette.

De echte hoofdpersoon in deze roman is niet Samori maar Zaiwulo. Zaiwulo is een eenvoudige jongen uit het woud dat door zijn vader meegenomen wordt naar de grote geleerde Talahat en daar uiteindelijk wordt achtergelaten. Hoewel verdrietig dat hij achtergelaten is, grijpt hij deze kans om zichzelf te ontwikkelen, te leren lezen en schrijven van de grote geleerde die een belangrijke rol in zijn leven zal uitoefenen. Door Osman, de zoon van Talahat, wordt Zaiwulo lastig gevallen omdat die in hem een rivaal ziet. De moed van Zaiwulo zorgt ervoor dat hij toch het respect krijgt wat hij verdient.

Als Talahat’s vrouw en zoon Karamo verdwijnen, komt de revolutionair en vrijheidsstrijder Samori in beeld. Talahat wordt gevraagd met Samori samen te werken maar Talahat ziet zichzelf als geleerde, daarnaast is hij ontzettend verward door de verdwijning van zijn vrouw. Ondertussen ontwikkelt Zaiwulo zich intellectueel verder. Zijn moed valt ook Samori op en hij wordt Samori’s vertrouweling en uiteindelijk zelfs een van diens belangrijkste adviseurs; zijn “sofa”.

De roman bevat vijf delen waarin Zaiwulo ontwikkelingen doormaakt. Hij raakt verliefd op Massah, een jonge vrouw, die aan zijn leermeester Talahat beloofd en later gegeven is. Hij wordt naar Frankrijk gestuurd waar hij leert hoe de Fransen denken en hoe met hen te onderhandelen, met name voor Samori. Tegen de achtergrond van deze gebeurtenissen speelt de politieke historie van het koloniale Afrika een grote rol. Het opdelen van Afrika, de beloftes die over en weer door koloniale machten gedaan werden en verbroken werden, de samenwerkingen tussen Afrikaanse rijken en deze machten spelen zich allemaal op de achtergrond af maar bepalen uiteindelijk een groot deel van de ontwikkelingen die zich voordoen.

Het Haidarah Manuscript van Talahat speelt ook een sleutelrol in het boek . Het is de persoonlijke geschiedenis van de familie van Talahat en alleen al daarom van onschatbare waarde. In het Manuscript kom je oog in oog met je eigen geschiedenis. Aan het einde komt Zaiwulo terug in het woud, terug bij zichzelf en ontdekt hij via het door zijn leermeester Talahat achtergelaten Manuscript zijn eigen geschiedenis en weet hij wie hij werkelijk is. Hiermee wordt hij ook een beetje de beheerder van dit Manuscript zelf maar meer nog de beheerder van zijn eigen leven.

Vamba Sherif heeft met deze roman iets groots voor elkaar gekregen. In de Nederlandse literatuur zijn er maar weinig dergelijke romans die haast als episch omschreven kan worden door de historische context. Daarnaast is het een ware ‘coming-of-age’ roman van een eenvoudige jongen die zich op de juiste voedingsbodem ontpopt tot een geleerd persoon die niet terugdeinst om het gevecht aan te gaan. Het is niet moeilijk om je te willen identificeren met zo’n hoofdpersonage. Daarnaast worden er vele relaties in het boek beschreven tussen de personages waardoor het boek ook rijker wordt.

Waardering: 9/10


Lees “De zwarte Napoleon” zelf!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *